Uw browser wordt niet ondersteund, schakel over naar een andere voor een optimale ervaring.

Sustainable design full
Expertise

Duurzaam Ontwerp

Verhaal

Bij VK streven we naar een geïntegreerde aanpak van elk project. Deze gaat uit van minder energie, meer comfort, een betere bruikbaarheid en houdt tegelijkertijd rekening met de verschillende levensfasen van een gebouw.

Hiervoor brengen we niet alleen de ecologische aspecten in kaart zoals energie, materialen, transport en water maar ook de economische en de sociale. Denken we aan rentabiliteit, levensduur, veiligheid, comfort en integratie in de omgeving. Want duurzaamheid is meer dan energie-efficiëntie. Het gaat ook om de keuze van materialen, de milieuvriendelijkheid en de exploitatie op lange termijn.

VK helpt u bij het ontwerpen en realiseren van een duurzaam, tijdloos en onderhoudsbewust project.

Dit doen we aan de hand van een aantal specifieke services binnen diverse categorieën:

  • Duurzaamheidsevaluaties
    BREEAM, GRO, WELL, HQE
  • Energie-efficiëntie en -optimalisatie
    dynamische energiesimulatie, PHPP passiefberekening, EPB calculatie
  • Smart Buildings en monitoring
    ontwerpadvies, opvolging en optimalisatie in gebruiksfase
  • Livable buildings
    daglichtsimulatie, bezonningsstudie, thermische comfortanalyse, CFD simulatie
  • Building Physics
    koudebrug- en condensatieberekening van bouwelementen, hygrothermische simulatie van ruimtes
  • Hernieuwbare energie
    levenscycluskostanalyse, total cost of ownership, ontwerpadvies, optimalisatie BIPV, begeleiding bij ESCO-samenwerking
  • Warmtenetten & energy grids
    haalbaarheidsstudie, ontwerpadvies
  • Adaptief en circulair bouwen
    pre-demolition audit, ontwerpadvies, begeleiding bij end-of-use circulair business model
  • Milieu-impact materialen
    levenscyclusanalyse inzake milieu-impact van materialen (Totem, SimaPro), ondersteuning bij opmaak materiaalpaspoort
  • Water management
    ontwerpadvies waterbesparende maatregelen, stormwater management plan
Doelmarkten
Healthcare Design
Building Engineering

Contacteer een van onze experten:
email hidden; JavaScript is required

  • Vergaert valerie 20160921 16 bw 1x1 cv
    Valerie Vergaert
    principal Sustainable Design
Meer weten over wat we doen met onze expertise?

Bekijk ons laatste nieuws, blogartikelen en evenementen en zie hoe onze experts hun kennis toepassen om onze projecten te verbeteren en hoe ze hun expertise delen met andere professionals.

Bekijk nieuws & ideeën
Sustainable design evaluations

De leidraad voor een geïntegreerde aanpak tot duurzaam bouwen ligt bij VK in de duurzaamheidsevaluaties. Er bestaan een hele reeks beoordelingssystemen zoals onder andere LEED, BREEAM, HQE, GRO en WELL. In Europa worden voornamelijk de vier laatste toegepast. Wij gebruiken hun filosofie in onze duurzame ontwerpen en bieden deze diensten ook aan voor officiële certificatie van uw project .

  • BREEAM International Assessor
  • BREEAM Accredited Professional
  • BREEAM In-Use Auditor
  • WELL Accredited Professional
  • Référent HQE

Een certificatie verschaft u de markterkenning voor duurzame gebouwen en een systeem om de operationele kosten te reduceren, en de werk- en leefomstandigheden te verbeteren.

Het doel van de duurzaamheidsevaluatiesystemen is om een gestructureerde beoordeling van de diverse prestaties van een project mogelijk te maken. Een dergelijke beoordeling gaat verder dan de evaluatie van de energieprestatie van gebouwen en wordt uitgebreid naar alle levenscyclusfasen van het gebouw. Het ondersteunt de realisatie van duurzame gebouwen met een minimale impact op het milieu. Die impact wordt geëvalueerd op basis van verschillende thema’s: beheer, gezondheid en welzijn, energie, water, mobiliteit, materialen, afval, landschap en ecologie, vervuiling...

Zowel voor nieuwbouw, renovatie en bestaande gebouwen evalueren we de duurzaamheidscriteria van het project en begeleiden we ontwerpteam en klant in het bereiken van hun ecologische doelstellingen. De duurzaamheidscriteria worden vastgelegd, waarna we u begeleiden in het bereiken van de milieudoelstellingen, afhankelijk van de classificatie die bereikt moet worden.

Cruciaal is dat de input tijdens het ontwerpproces reeds gegeven wordt. Dit laat toe om een lijst van prioriteiten op te stellen teneinde een hoge duurzaamheidsscore te bekomen. Deze integrale benadering blijkt de meest kosten- en tijdsefficiënte manier voor het ontwerpen van innoverende en duurzame projecten.

Sustainable design energyefficiency

De manier waarop men met energie omgaat in een gebouw is essentieel voor de duurzaamheid ervan. Wij voeren energiestudies uit om energie-efficiëntie en -optimalisatie teweeg te brengen, ongeacht of het gaat om een bestaand, te renoveren of nieuw te bouwen project. Zo kunnen we het huidige energieverbruik gaan evalueren maar evengoed het toekomstige verbruik gaan inschatten op maand-, dag- en uurniveau.

Een audit van bestaande gebouwen omvat het opmeten van exacte gebruiksgegevens waarbij de bestaande toestand opgetekend wordt. Gebruiksgegevens worden bepaald aan de hand van metingen ter plaatse, analyse van bestaande energiefacturen en gebouwmonitoring. Daarnaast wordt een numeriek model opgemaakt om mogelijke aanpassingsmaatregelen op een dynamische wijze te simuleren in het gebouw. Dit simulatiemodel wordt gekalibreerd aan de hand van de verzamelde gebruiksgegevens van het bestaande gebouw. Van daaruit kunnen verschillende maatregelen worden geanalyseerd en voorgesteld om het energieverbruik desgewenst bij te stellen.

Voor nieuwe concepten kan een energie-optimalisatie gebeuren aan de hand van verschillende berekeningen. VK hanteert uiteenlopende modellen, volgens de wensen van de klant: EPB, PHPP, dynamische simulaties … Het uiteindelijk resultaat van de studie is een technisch-economische analyse. Deze schetst een duidelijk beeld van mogelijke maatregelen, alternatieven en de economische impact. Zo kunnen weloverwogen keuzes gemaakt worden.

Sustainable design smartbuildings

Meten is weten. Dat is zeker zo in het geval van energieverbruik van gebouwen. VK heeft een brede bibliotheek aan projecten waarop onderzoek en ontwikkeling van energiemonitoring toegepast wordt, zodat men big data concepten kan inzetten om het energieverbruik in gebruiksfase te evalueren en bij te sturen ter optimalisatie.

Een slim gebouw kan naast energiemonitoring eveneens andere Smart toepassingen implementeren. VK adviseert hoe deze efficiënt en geïntegreerd kunnen geïmplementeerd worden in een gebouw. Door slim en responsief om te springen met gegevens die verzameld worden in en rond een gebouw, kan men een waaier aan geïntegreerde toepassingen bieden. Het gebouw faciliteert de real-time connectie tussen mensen en dingen en fungeert als de ultieme “personal assistent” voor zowel personeel, bezoekers als de gebouwbeheerder. Applicaties kunnen worden geselecteerd in functie van de volgende “smart objectives”:

  • creëren van een innovatieve en inspirerende plek
  • verbeteren van tevredenheid en welbevinden van gebouwgebruikers & aantrekken van nieuw talent
  • verhogen van productiviteit, flexibiliteit en efficiënt ruimtegebruik
  • verhogen van digitale connectiviteit, werknemer empowerment en samenwerking
  • verbeteren van environmental sustainability
  • optimaliseren van de dienstverlening, de werking en het onderhoud van het gebouw

De toepassingen maken de gebruikservaring van personeel, bezoekers en de gebouwbeheerder aangenamer, makkelijker, veelzijdiger.

Sustainable design liveablebuildings

Het globaal comfort in een gebouw wordt voornamelijk bepaald door de luchtkwaliteit, het thermisch, visueel en akoestisch comfort. Maar het optimaal comfort van de gebruiker is niet enkel een kwestie van cijfers (temperatuur, luchtsnelheid, daglichtfactor…).

Een gebouw waarin de gebruikers voeling hebben met buiten en waar men ook zelf controle heeft op zijn comfort, verhoogt in sterke mate het psychisch comfort van de gebruikers. Verschillende studies tonen aan dat een goed psychisch comfort resulteert in een hogere werkefficiëntie, een lagere afwezigheidsfactor, een sneller herstel in de gezondheidszorg. Daarom besteden we de nodige aandacht aan de principes van de WELL standard omtrent de zeven thema’s Air – Water – Nourishment – Light – Fitness – Comfort – Mind.

Om de specifieke comfort-eisen in en rond een gebouw te garanderen biedt VK een aantal studies aan, waaronder daglichtsimulaties voor het maximaal gebruik van daglicht zonder verblinding en zonder in te boeten aan thermisch comfort. Via bezonnings- en schaduwstudies bepalen we de impact van een gebouw op andere omliggende gebouwen (cfr. hoogbouwnota). CFD-analyses en dynamische thermische comfortsimulaties optimaliseren het ontwerp in functie van de seizoenen. Binnenluchtkwaliteit wordt gegarandeerd door het toepassen van een Indoor Air Quality Plan waarbij rekening gehouden wordt met voldoende verse en gezonde lucht in het gebouw, mogelijkheden van natuurlijke of hybride ventilatie, en een beperking van de bronnen van luchtvervuiling door onder andere een bewuste keuze van afwerkingsmaterialen.

Sustainable design buildingphysics

Bouwfysica bestudeert het (hygro)thermische gedrag van materialen, bouwdelen, ruimtes en gebouwen. De steeds toenemende eisen die opgelegd worden aan de gebouwschil (energetisch, thermisch, akoestisch…) samen met het te garanderen comfort voor de gebruikers, de economische aspecten en een minimale milieu-impact, verhogen ook het belang om de hygrothermische prestatie van de gebouwschil te analyseren.

VK heeft reeds jaren ervaring met EPB- en PHPP-energieberekeningen waarbij de invloed van koudebruggen bepaald wordt teneinde de warmteverliezen door de gebouwschil te beperken. We berekenen het warmteverlies doorheen specifieke bouwdetails aan de hand van een 2D-/3D-berekeningsprogramma, waarna we de impact ervan op het energieverbruik kunnen bepalen.

Vooral in renovatieprojecten is het essentieel om ook de mogelijke hygrothermische risico’s van bouwelementen in te schatten. We berekenen de condensatierisico’s aan de hand van een glaserberekening en geven ontwerpadvies hoe deze te voorkomen. Om het warmte-en vochtgedrag van bestaande gebouwcomponenten en gebouwen in kaart te brengen kan eveneens overgegaan worden naar sensortechnieken op de site zelf.

Sustainable design renewableenergy

Er zijn diverse mogelijkheden om hernieuwbare energieproductie te integreren in een project: zonne-energie door middel van thermische zonnecollectoren of fotovoltaïsche panelen, geothermische toepassingen, een lucht-water of lucht-lucht warmtepomp, een warmtekrachtkoppelings-installatie (WKK) op biobrandstof, restwarmte van industriebedrijven, riothermie, windenergie, H2-brandstofcel…

VK is gespecialiseerd in de integratie en coördinatie van verschillende hernieuwbare energiesystemen, rekening houdend met de meest recente technologieën. Zo kunnen we bijvoorbeeld de energieproductie van PV-panelen in de gevel (Building Integrated Photovoltaïcs of BIPV) optimaliseren, en de beste afstemming van energieproductie en -verbruik van de verschillende technologieën bepalen.

Ook bekijken we telkens de mogelijkheid tot opslag van warmte en elektriciteit op korte, middellange en lange termijn. Bovendien wordt van elke technologie of combinatie een levenscycluskostanalyse gemaakt waarbij de return on investment en de total cost of ownership bepaald wordt. Bij grote investeringen kan geopteerd worden om samen te werken met een derdebetalersysteem of een energy service company (ESCO). VK biedt begeleiding bij zo’n ESCO-samenwerking.

Sustainable design heatnetworks

De huidige energietransitie vraagt een aanpak die verder gaat dan het gebouwniveau. Collectieve energienetwerken bieden heel wat mogelijkheden voor integratie van duurzame bronnen en onderlinge uitwisseling van energie, en worden zo slimme netten of ‘smart grids’.

Op een multifunctionele gebouwsite of in een wijk kan de overtollige warmte uit de ene gebouwfunctie via een collectief warmtenetwerk aan een andere gebouwfunctie worden geleverd. Energieoverschotten kunnen duurzaam gestockeerd worden door bijvoorbeeld geothermie of PCM’s (phase changing materials). Het netwerk laat ook toe om eenvoudig aan te sluiten op restwarmte van elektriciteitscentrales en industrie, warmtekrachtinstallaties op biobrandstof, rivierverwarming, of andere collectieve energienetwerken in de omgeving. Bovendien is het flexibel genoeg om later gefaseerd nieuwe duurzame energiebronnen in het netwerk te integreren.

Smart electricity grids zorgen voor een optimale productie, verdeling en opslag van elektriciteit. Zo kunnen hernieuwbare technologieën zoals wind, PV en H2-biobrandstofcellen slim interageren met de verschillende verbruikers. De uitdaging bestaat erin om het energieverbruik en -productie op elkaar af te stemmen. Waarbij gebruiksprofielen van warmtepompen, duurzaam gestuurde verlichting en ventilatie, slimme apparatuur, elektrische wagens en fietsen… heel belangrijk worden. Het toepassen van een gelijkstroomnetwerk in plaats van wisselstroom is een interessante insteek. Het is volledig compatibel voor hernieuwbare energietechnologieën, het garandeert een hogere energie-efficiëntie, energieopslag is efficiënter, het is bovendien betrouwbaarder en veiliger, en het zorgt voor een responsief systeem klaar voor een groene energietoekomst.

In een haalbaarheidsstudie onderzoeken wij of het energetisch en financieel interessant is om aan te sluiten op een gemeenschappelijk energienetwerk. Wij bekijken in welke mate dit voor uw project, stad of gemeente voordelig of mogelijk kan zijn in functie van de bestaande omgeving, omliggende energiebronnen en -afnemers, gebruiksprofielen, toegepaste technologieën...

Sustainable design circularbuilding

Adaptief en circulair bouwen gaat om meer dan ecologisch bouwen. Het zet aan om na te denken over de levensduur van gebouwen en materialen, de functie ervan – die kan veranderen tijdens die levensduur – en hun ‘end of life’.

Adaptief bouwen vraagt een ontwerpaanpak die in conceptfase al rekening houdt met toekomstige gebruikscenario’s en/of renovatiescenario’s. VK begeleidt het ontwerpteam en de klant hierin, waarbij diverse mogelijkheden onderzocht worden van ontwerp en uitvoering tot gebruik. Hiertoe kunnen bijvoorbeeld principes toegepast worden zoals de Support-Infill methode: de support zijnde de vaste infrastructuur waarrond de inrichting (infill) vrij kan wijzigen.

Verstandige inplanting van de support structuren zorgt voor een ruimtelijk gebruik die multi-oriënteerbaar en multi-inzetbaar is. Deze graad van modulariteit zorgt tevens voor een efficiënt en flexibel beheer waarbij ruimtes onafhankelijk van elkaar aanpasbaar zijn. Op gebouwniveau resulteert dit inherent in een verlenging van de gebruikslevensduur van het gebouw en zijn omgeving wat op lange termijn een verlaging van de milieu-impact opbrengt.

Van bij het begin kunnen bouwmaterialen geselecteerd worden waarvan er zekerheid is dat de kringloop gesloten blijft. Meerdere circulaire principes verdienen hiertoe de aandacht. Onderzoek naar en toepassing van vernieuwende reversibele bouwmethodes dragen bij tot het concept van een circulaire economie. Mogelijkheden aftoetsen tot het implementeren van products-as-a-service om betere kwaliteit en onderhoud van technieken en materialen te stimuleren, dragen bij tot een verlenging van de levensduur en verlaging van milieu-impact. Materialen binnen hun kringloop houden (direct hergebruik of take-back fabrikant), zorgt ervoor dat er minder nieuwe materialen moeten aangesneden worden. Vanuit het perspectief van afvalbeheersing kan dit stapsgewijs leiden tot zero-waste buildings.

Zo kunnen ook de materialen van een bestaande constructie op de site en hun mogelijke toepassingen in kaart gebracht worden via een pre-demolition audit. Wij begeleiden u tevens bij end-of-use circular business modellen en bekijken voor u wat de (financieel) meest interessante opties zijn, op korte en lange termijn.

Sustainable design materialimpact

Op niveau van materiaalselectie willen we een verantwoorde keuze maken door de financiële kost en de milieukost te berekenen. De milieukost wordt gedefinieerd door de schaduwkost van de verschillende milieu-indicatoren in rekening te brengen, dit is de financiële impact voor de maatschappij om de materiaal-impacten te neutraliseren. Er worden tal van milieu-indicatoren in rekening gebracht zoals gebruik van mineralen, waterverbruik, energieverbruik van fossiele brandstoffen, klimaatverandering gerelateerd aan broeikasgasemissies, hoeveelheid radioactief afval, emissies van stoffen in grond/water/lucht die de stratosferische ozonlaag, de menselijke gezondheid of de ecosystemen aantasten, emissies van stoffen die een teveel aan voedstoffen, SMOG of zure regen veroorzaken…

VK kan de milieu-impact van een gebouw, gebouwelement of materiaal evalueren aan de hand van een levenscyclusanalyse of LCA (via bijvoorbeeld de Totem-tool of het simulatieprogramma SimaPro). In zo’n LCA worden verschillende elementen vergeleken om een evenwichtige keuze te kunnen maken in ontwerpfase. Ook in uitvoering en gebruiksfase is het belangrijk om de verschillende materialen die in het gebouw voorkomen bij te houden, te evalueren en in kaart te brengen om zo de milieu-impact over de volledige levensduur van het gebouw te beperken. Dit kan aan de hand van een materiaalpaspoort.

Sustainable design full

Slechts 2 % van het aardoppervlak bestaat uit drinkbaar water. Het wordt alsmaar schaarser en binnenkort waarschijnlijk ook beduidend duurder. Daarom moeten we er doordacht en zorgvuldig mee omspringen. VK biedt in dit kader onder andere ontwerpadvies naar waterbesparende maatregelen en het beheer van stormwater.

In een duurzaam gebouw moet de vraag naar water beperkt worden. Hiervoor adviseren we naar het gebruik van waterbesparende toestellen en kraanwerk, en secundaire waterbronnen zoals regenwater, gezuiverd grijswater of zelfs zwart water. Ook watermonitoring en -lekdetectie krijgen een belangrijke plaats in de gebruiksfase van het gebouw.

Men verwacht dat regenval in België de komende 100 jaar met 38% zal toenemen. Niet zozeer het aantal regendagen zal toenemen, wel de regenhoeveelheid per dag. In de zomer zullen er minder natte dagen zijn. In de winter zullen de natte dagen een hogere regenintensiteit bevatten. Hiervoor wordt best een stormwater management plan opgemaakt. Bijkomende regenval heeft zijn invloed op zowel de structuur van het gebouw alsook het hele rioleringsconcept. De gebouwstructuur moet de extra regenintensiteit op daken kunnen opvangen. Groendaken zorgen voor extra buffering, doorlaatbare verharding voor bijkomende infiltratie. Het regenwater van de daken wordt het best opgevangen voor hergebruik binnen en rond het gebouw, maar in tijden van zware regenval moeten (natuurlijke) buffereservoirs worden voorzien om het extra regenwater op te vangen en vertraagd af te voeren. Op die manier wordt het stroomafwaartse circuit op stadsniveau minder belast en betekent dit een beperkter risico op overstroming.