Uw browser wordt niet ondersteund, schakel over naar een andere voor een optimale ervaring.

2021 worldwaterday main

Wereldwaterdag: geen water te verspillen

Blog

22 maart is niet alleen de tweede dag van de lente, het is sinds 1993 ook Wereldwaterdag. Een dag om ons eraan te herinneren dat deze essentiële grondstof kostbaar en bovenal beperkt is. Verschillende landen en gebieden wereldwijd lijden onder droogte, sommige het hele jaar door. Als aanbieder van ontwerpoplossingen op basis van levenscyclus is VK Architects & Engineers zich sterk bewust van haar aandeel in de oplossing. Veel waarde hechtend aan mens en planeet, is het niet meer dan normaal dat we onze ontwerppartners en klanten een geïntegreerde aanpak omtrent waterbeheer aanbieden.

De afdeling Duurzaam Ontwerp van VK beschouwt waterbeheer als een van de kernthema's in elk project. Valerie Vergaert, principal Sustainable Design, legt uit: "Toen we binnen het team onderzochten op welke duurzaamheidsdomeinen we ons moesten focussen, was waterbeheer een evidentie. Het is een onthutsend feit dat slechts 2% van de watervoorraad in de wereld drinkbaar is. Een feit waar niet veel mensen in het Westen zich bewust van zijn, zoals het hier gemakkelijk beschikbaar is."

Trias aquatica

Maar ook in België voelen we de toenemende urgentie. De laatste jaren dreigt, vooral en niet uitsluitend in de zomer, het wateraanbod niet aan de vraag te voldoen. Zoals Valerie stelt: "De logische oplossing voor elke schaarste geldt ook hier. Zuinig gebruiken, duurzaam gebruiken en zoveel mogelijk hergebruiken. Wij noemen dat de trias aquatica. We proberen de logica hiervan te volgen in de oplossingen die we aandragen, waarbij we streven naar low-tech oplossingen."

VK heeft verschillende projecten waar deze trias in de praktijk wordt gebracht. In de woonwijk Academiestraat werd gestreefd naar een gesloten waterkringloop. Dat betekent maximaal gebruik van regenwater en minimale afvoer in tijden van hevige regenval. Maar ook het gebruik van waterzuinige apparaten en lekdetectie, het monitoren van het waterverbruik en de belasting van het openbare rioolstelsel reduceren. Een ander belangrijk onderdeel is het hergebruik van grijs water, voor wasmachines, toiletspoeling en onderhoud. "In een ander residentieel project dat momenteel loopt, hebben we het over de behandeling van 9.000 liter grijs water per dag", zegt Valerie. "Of anders gezegd: bij een gemiddeld gebruik van 100 liter water per dag per persoon, wordt 42 liter hergebruikt."

Duurzaamheid is ook blauw

De EU heeft haar Green Deal, maar Vlaanderen heeft ook een Blue Deal, om zo efficiënt mogelijk met water om te gaan. Dit kan zo ver gaan als circulair watergebruik. Tim Ost, circulair expert bij VK legt uit: "Circulair ontwerpen is de nieuwste trend, zeker als het gaat om materialen en bouwelementen. Waarom zouden we dit niet toepassen voor een van onze meest kostbare grondstoffen? Voor een wedstrijdontwerp gingen we voor een waterneutrale site, waarbij we onderzochten hoe we het condenswater van technische installaties kunnen hergebruiken op warme dagen of tijdens droge periodes.

Buffering als sleutelcomponent

Een goed doordachte bufferoplossing is de sleutel tot succesvol waterbeheer. Niet alleen om zoveel mogelijk regenwater of grijs water te hergebruiken. Maar ook om overstromingen en schade te voorkomen door een gebrek aan intelligente infiltratie. Bouwstructuren en infrastructuur moeten voldoende mogelijkheden bieden om hevige regenval op te vangen. Jan Meirhaeghe, principal Infrastructure bij VK: "Bufferen is niet alleen een kwestie van stockeren. In sommige gevallen kan een gecontroleerde afvoer naar de riolering net zo essentieel zijn, vooral in een stedelijke context. In een lopend schoolproject hebben we groene daken geïntegreerd voor extra buffering, maar ook waterdoorlatende verharding voor extra infiltratie." Groene en blauwe (buffer-)daken kunnen verrassende toepassingen kennen. In een recent wedstrijdontwerp laten de ingenieurs van VK de blauwe daken een low-tech irrigatiesysteem voeden, waardoor een natuurlijke afvoer van regenwater ontstaat voor verschillende binnentuinen in het gebouw.

Infiltratie en buffering worden in nog een ander project op innovatieve manier toegepast. "In een proefproject voor tuinstraten in Antwerpen hebben we de verharding vervangen door plantenbakken, bomen en moestuinen om zo klimaatresponsieve tuinstraten te creëren. Infiltratie gebeurt via de onderfundering van de wegen. Door gebruik te maken van waterdoorlatende materialen, een boombunker en een wadi, kunnen we het regenwater optimaal hergebruiken. In dit specifieke geval maken we gebruik van buffering bovengronds, met een intelligent regelsysteem," legt Jan uit.

VK Architects & Engineers is zich ten zeerste bewust van de beperkte watervoorraad en blijft daarom over de hele lijn zoeken naar logische manieren om deze kostbare grondstof optimaal te benutten.